Koen Fillet tovert een vuurwerk van verf (De Tijd, 3/5/2019)

De radiomaker Koen Fillet, bekend als copresentator van ‘Interne Keuken’ op Radio 1, outte zich in 2015, bijna schroomvallig, als schilder. Hij pakt nu uit met een grote tentoonstelling. Ze bewijst ten volle dat hij een knappe en schrandere schilder is.
Na enkele kleinere presentaties met schilderijen waarin Koen Fillet (56) een schril en genadeloos licht liet schijnen op schijnbaar onbelangrijke voorwerpen als een afvoerputje en een container, had hij in 2017 zijn ambities al eens getoond in de sterke reeks ‘The Trail’. Dat waren dertien schilderijen – van klein tot monumentaal – waarin hij een vermolmd trapje vanuit alle hoeken benaderde.
In het cultuurhuis De Bijl in Zoersel pakt hij nu uit met een grote tentoonstelling, ‘I used to see the beauty, now I see the truth’. Hij toont twee reeksen schilderijen die ondanks hun onmiskenbare verschillen nogal wat met elkaar gemeen hebben.
De eerste reeks bestaat uit werken gebaseerd op de zwart-witportretten van de legendarische Duitse fotograaf August Sander (1876-1964). De foto’s van onder meer een schrijver, een industrieel en een poetsvrouw heeft Fillet ingekleurd en drastisch vervormd, alsof ze vanuit een scherpe hoek bekeken worden. Opvallend is de focus op de handen, die meer vertellen dan de gezichten. Door zijn schuine blik benadrukt Fillet de vlakheid van de foto’s: het zijn ‘afbeeldingen’, geen ‘werkelijkheid’.
De schilderijen durven soms naar een stijloefening of ‘format’ te neigen, maar de tweede reeks is bijzonder sterk. Het gaat om zeven indrukwekkende schilderijen van een ‘ingepakte sculptuur’, een 17de-eeuws allegorisch standbeeld in de Tuileries in Parijs dat volledig verborgen zit onder plastic folie.
Net als in ‘The Trail’ bekijkt Fillet zijn onderwerp vanuit verschillende gezichtspunten. Toen was er nog een trap, nu is er – ironisch genoeg – alleen plastic folie te zien: de spookachtige sculptuur geeft niets prijs. De wisselende lichtinval creeert bij elk schilderij andere schaduwen in het oplichtende folie, dat Fillet met een beperkt kleurenpalet en met opvallend veel schilderplezier heeft geborsteld.
Fillet houdt van verf en zoekt naar eigen zeggen alleen maar voorwendsels om te schilderen. Toch zijn al deze schilderijen doortrokken van de basisvraag ‘wat maakt verf zichtbaar?’ Hij schildert geen afbeelding van een barokke sculptuur, maar laat de toeschouwer louter naar verf en het vuurwerk van zijn borsteltrekken kijken. Benieuwd hoe de presentator deze reeks – de aanzet tot een samenwerking met het beeldenpark Middelheim Museum in Antwerpen – verder zal uitwerken.

ERIC RINCKHOUT