Der Diagnostische Blick, van Breugel tot Fillet (Joe Oostvogels, nieuwsbrief 26 april 2019)

(…) Wel haasten we ons van Wijnegem naar Zoersel, waar de vernissage van nieuw werk van Koen Fillet in cultuurcentrum De Bijl plaatsvindt, en wel onder de fraaie titel “I used to see the beauty, now I see the truth”. Anders dan ten tijde van het uitstekende “The trail” is onze favoriete schilderende journalist ditmaal wel bereid zijn intentieproces toe te lichten, ipv te volstaan met “ik werk met verf en de interpretatie behoort de kijker toe”. En dat doet hij zo goed dat wij er weinig aan toe te voegen hebben, op de kop Der diagnostische Blick na. Want ja, die oude reeks van Tuymans schoot ons meteen weer te binnen, al heeft Fillet de rechtstreekse invloed van onze nationale Luc uit zijn beginperiode allang overwonnen – maar van verwantschap is zeker nog sprake, wat we overigens helemaal niet als een punt van kritiek bedoelen (we kijken trouwens al uit naar Tuymans’ “La Pelle”-show bij Pinault in Venetië). Een proeve van Koens schots en scheve portretten op foto 8 t/e/m 14, deze doekjes grossieren allemaal in vervormingen en bijzondere invalshoeken, al laten ze zich terugvoeren op de bekende fotografische reeks “Menschen des 20. Jahrhunderts” van August Sander. De schilder heeft in zijn flyertekst overschot van gelijk: “Sander probeerde de neutrale werkelijkheid weer te geven door ze in scène te zetten. Mijn waardering voor August Sander is groot, maar ik aarzel om zijn foto’s neutrale documentatie te noemen. Neutrale observatie en weergave van de werkelijkheid is een illusie, ook in de fotografie”. Dat is juist en daar hoef je niet eens een solipsist voor te zijn. ‬
‪Koen Fillet maakt zijn expotitel helemaal waar in de boeiende reeks “verpakte standbeelden”, die de schilder ingegeven werd door een ingepakte sculptuur in de Jardin des Tuileries te Parijs (cfr foto 15). Er zitten een man en een vrouw onder die de Seine & de Marne verzinnebeelden. En ja Koen, zeg het maar zelf: “De afstand tot de werkelijkheid wordt nog groter als je weet dat het beeld in de Tuilerieën slechts een kopie is, het origineel staat in het Louvre. Een kopie dus van symbolische rivieren, verborgen onder plastic folie. En uiteindelijk is het verf waarnaar u kijkt, verf die plastic folie weergeeft waaronder een kopie verscholen zit van symbolen die Seine en Marne voorstellen. I hope you still see the truth”. Zeker Koen. Un train peut en cacher un autre. En nog even oefenen en je wordt al net zo’n plooienmeester als Zurbaràn.‬
‪“The trail” twee jaar geleden leek ons nog iets ambitieuzer, maar ook van deze doeken spat de schildervreugde vanaf, die onweerstaanbaar overslaat op de beschouwer. Naast het prettige relativeringsvermogen dat zowel de schilder als de journalist van “Interne keuken” kenmerkt. Wij kijken nu al uit naar de aangekondigde uitgebreide serie in het Middelheimmuseum. Iets voor volgend jaar pas, Koen?

JOE OOSTVOGELS