De blik van Fillet (De Morgen, 28/02/2015)

(Link De Morgen)

Het schilderij dat op de uitnodiging voor Koen Fillets eerste tentoonstelling staat, is een statement. Het is in het echt niet groot – 35 bij 31,5 cm – maar het is meteen een blikvanger. Stevig, zelfs brutaal en tegelijk heel precies geschilderd. Even stevig als de klinknagels die in het schilderij voorkomen.

Wat stelt het werk voor? Een afvoerpijp? Een deel van een goederenwagon? Het slot van een container? Uiteindelijk doet het weinig ter zake. Wat telt, is de blik van de schilder en de intensiteit van het werk. Koen Fillet kijkt naar boven en focust op een detail. En laat tegelijk het zonlicht exploderen op het doek.

De schilder geeft gewicht aan een onbetekenend detail. Hij kijkt weg van de waan van de dag. Hij geeft zijn ogen de kost en laat de tijd in de verf stollen. Hij heeft zijn werkelijkheid in de verf gezet.

Koen Fillet heeft nog dergelijke ‘details’ geschilderd, zoals de ophanging van een stalen brug. Telkens weer lijkt hij te etsen, te stempelen in de verf.

Maar evengoed richt hij zijn blik op een dood lichaam. Althans, ik vermoed dat het een dode en geen slapende vrouw is, die op een bijna abstract bed van gras en bloemen ligt. Enkele dagen geleden heeft Fillet er een tweeluik van gemaakt: op een even groot schilderij heeft hij een tweede lichaam geschilderd dat in de rozige winterkou in een veld ligt, terwijl auto’s verderop achteloos voorbijrijden. Kijk, maar kijk dan toch, lijkt de schilder te zeggen.

Kijken doet hij ook op familiefeestjes: het resultaat zijn onscherpe schilderijen, alsof de personages ongrijpbaar zijn. Fillet schildert ook de verminkte mensheid en dus ook het menselijke tekort. Ironisch, misschien zelfs sarcastisch, wordt hij als hij aartsbisschop Léonard – niet toevallig – twaalf keer biddend schildert: nu eens bidt de geestelijke voor het zielenheil van Osama bin Laden, dan weer voor George W. Bush. En ja, Léonard bidt ook voor het zielenheil van Koen Fillet.

Naast Léonard hangt een werk waar dertien witte jassen (van schilders, dokters, leerlingen of Jezus en zijn apostelen?) aan een kapstok hangen. Ze hangen in schril licht. Koud, doods, doelloos.

Koen Fillet is twee jaar (weer) aan het schilderen. Zijn werk staat er.

ERIK RINCKHOUT